Qijika Reş

Qijika Reş oku


Qijika Reş`in çıkan dört sayısını sunuyoruz.





Kurdish Autonomy and Social Ecology

While their leader Abdullah Öcalan is kept in solitary confinement on the Imrali Island, the radical Kurdish movement progresses with its demands for human rights, cultural recognition, and a radical form of democracy. In this interview Ahmet Sezer looks at the relationship between the demands for Kurdish democratic autonomy and the ideas of social ecology.

Qijika Reş: You are an intellectual with in-depth knowledge on the Bookchin literature. From this perspective, what do you think about the recent attention to Bookchin’s ideas, and how do you situate it within the new social movements and their role in the revival of communalist tendency in the anarchist tradition?

Ahmet Sezer: I would like to start with the second part of your question, the one about the communalist tendency. But before I can answer this I must begin by saying that direct democracy is, above all, the major axis of Bookchin’s ideas. By direct democracy we mean a humanly scaled community constituted by a reasonable amount of people taking its decisions directly, face-to-face and enforcing the decisions taken without the requirement of appealing to any other authority. This process takes place in people’s assembly of the community. Still, if the issue is of interest to other, neighboring communities too, decisions will be made in such a way that each and every community would be represented in a higher confederation of popular assemblies. These community delegates who participates in the “higher” levels have no independent political decision-making authority and can be recalled by their community at any time. The joint decision negotiated in the confederation will be enforced and binding with the approval of people’s assembly of each and every community. If we substitute our notions of a humanly scaled community with the commune and confederation with “the commune of communes,” this communalist tendency have deep roots in our history—long before the political concepts of socialism, Marxism, and anarchism emerged. A comprehensive and in-depth discovery and renewal of this communalist tendency has become an urgent need for today’s radical politics. In a time when the parliamentarian regimes are in obvious crises of representation, this communalist tendency could very well be be the most powerful challenge an alternative politics could offer.

But we face even greater social problems today, and, if the social and ecological crises that stems from these social problems can only be really resolved through the establishment of an egalitarian and emancipated world where classes and hierarchies are abolished and our human potentialities fully realized—as social ecology suggests—the key to this process is direct democracy. This is indeed the essence of Bookchin’s ideas, as these ideas have been developed under the concepts of Social Ecology and communalism. Without this focus on direct democracy it is possible that the ecological problems of our planet might be “resolved” by an “ecological” dictatorship dictating its “solutions” from above. In other words, by creating a dictatorial and authoritarian society it may be possible to resolve the ecological crises “technically,” without solving its underlying social crises. Nevertheless, such a society would not be any more “ecological” than the “actually existed socialism” crested in Stalinism was in fact a “socialist” society.

Before the Second World War, libertarian socialism, libertarian Marxism, revolutionary trade unionism and social anarchism could reveal this communalist tendency to the extent that they adopted direct democracy. Bookchin called one of his essays, “Communalism: The Democratic Dimension of Anarchism.” Therefore, regardless of their ideological topos (anarchism, Marxism or another type of a political body), Bookchin was charting this democratic dimension. Later, after tracing these ideas for some time, he became convinced that communalism was not only the democratic dimension of another political project, but a distinct political ideology in itself. His essay on “The Communalist Project” (published previously in your journal) clearly expresses this ideological break.

Now, I will try to answer the first part of your question. We use the term “the new social movements” to distinguish them from both the state or class-centered movements in which the proletariat—the class predicted to make the revolution—was organized under Leninist parties or trade unions, and the national liberation movements in the Third World, guided by the Old Left ideology, struggling to establish their own state. Based on this definition, it is possible to date these new social movements back to the counter-culture and the movements for citizens’ rights that appeared in the Western World in the 1960s. In the so-called “Third World” (the geographical area we today call the Global South), these are the movements characterized by land occupations of small farmers and peasants and movement for the rights of indigenous peoples. These movements appeared in full in the mid-1990s—in the neo-liberal era after the demise of “actually existing socialism.” While movements like Via Campesina for the most part are composed of small farmers and indigenous peasants, the EZLN (the Zapatistas) is composed of Chiapas’ native people aiming at re-creating and sustaining the communal rights that are denied them by the Mexican state. The Landless Peasants Movement (MST) is, on the other hand, is composed of Brazilians occupying land in rural Brazil in cooperation with marginalized Brazilians in cities. All those rural movements are characterized by their attempt to prevent neo-liberal assaults and ecological destruction. Apart from these movements in the “South,” the most recent movements which could well be described as the continuation of 1960s movements in the Western world today are the anti-capitalist movements started in Seattle in 1999, protesting against the giant hegemony of private companies and capitalism. This movement continues today with the “Occupy Wall Street”-movements and with the movements targeting ecological problems and struggling for Climate Justice. To this list, we also need to add feminism dating back to 1970s, broader environmental movements such as the anti-Nuclear Energy struggle, as well as the ongoing struggle for the recognition of different sexual orientations. In our globalized age, there is no need to say that all those movements are highly inter-connected.

The reason why several of Bookchin’s core ideas influenced these social movements was that he had anticipated the problems capitalism and nation-states was creating, and he constructed his theory of social ecology on a foundation of libertarian and utopian thought prior to Marxism—before all these new social movements appeared, and at a time when the Old Left dominated oppositional politics all around the world both in the West and the East.

In the 1950s and the beginning of 1960s, Bookchin stated that negative impact of environmental pollution and the massive urban expansion—far beyond its reasonable dimensions—on human health and psychology could determine the limits of capitalism. This analysis went far beyond the prediction that capitalism would ultimately collapse by a final economic crisis, which never came to be realized, and he advocated a social struggle not only against class divisions but against all kinds of hierarchy (including the one between classes) and Bookchin argued that human beings should end domination, both over one-another as well as its attempts to dominate the natural world. In the years that followed these ideas became ever more precise and concrete, particularly within the new social movements that emerged out of the framework of the later social transformations capitalism imposed.

Finally, I must to highlight the fact that Bookchin, in sharp contrast to other social theorists, did not only made a criticism against the state, capitalism and environmental exploitation, but he also established the framework for applicable libertarian social institutions as well as the economic relations that could support them. In other words, he showed how social movements, beyond protesting the existing system, could initiate and constitute a new political dispensation. Whether they are directly influenced by Bookchin or not, the social movements in question gain an authentic quality and broad social support to the extent to which they utilize such forms of organization. We may see this in the transformation of EZLN from a guerilla organization to a long-lasting rural movement after having adopted traditional non-hierarchical decision-making and decentralized government mechanisms of the native peoples of the Chiapas region.

— Today, we talk about a paradigm-shift in Kurdish political movement. How do you evaluate the movement’s evolution from a national liberation line to a communalist line, characterized by positioning itself against state power? How can we interpret the relationship between the actualization of “democratic autonomy” project in Kurdistan as a communalist self-governance policy, the new social movements in the world, and modern political theories?

— It is not so difficult to explain why Kurdish political movement broke away from the national liberation line. The main cause is that the conjuncture necessary for national liberation movements was dissolved after the collapse of the Soviet Union. If it were not for this large-scale change in overall world politics, the Kurdish political movement could very well have become one of the many Marxist-Leninist or Maoist communist parties we witnessed over one third of the world in the 20th century aiming at seizing state power or establishing their own nation-state. The end of the Cold War coincided with the time when Kurdish guerilla movement started to gain a broader foundation and was socialized in a way, in order to become a more authentic political movement. The reason for this socialization was the massive state repression in the region, the forced evacuations of villages, and terrorization of the region—rather than any direct change in the power or ideology of the guerilla movement itself.

Having a social basis, the guerilla movement was obliged to find a solution within the existing borders of the nation-state and shifted its discourse in line from a “revolutionary” rhetoric to a reformist one based on the recognition of Kurdish identity and expansion of democratic rights. This new politics was also supported by a new rhetorical basis that highlighted how Turkish and Kurdish people fought together to win the War of Emancipation. It was pointed to the fact that the Kurdish people were granted the rights and the autonomy they now demand back in the original 1921 Constitution, but all those rights were repealed in 1924 Constitution. This discourse was in time even further radicalized and reformulated as “decreased state government on Kurdistan and making them more sensitive to democracy.” We need to acknowledge this shift of politics—although at first it may seem reformist—as a search for cultural rights, democracy or even economic justice by a broad movement that has abandoned the idea of establishing its own state and that has became intensely aware of the immense power of the state and capitalism.

How will it be possible to “decrease the state and raise sensitivity towards democracy?” By no means does the state restrict its own power, so how will it be possible to constitute and sustain—in other words institutionalize—a counter-power founded on popular government to restrict the power of the state, while the movement has given up on the idea of establishing its own state?

As we all know, the Turkish state was both against the demands based on cultural rights and ignored other demands, especially solutions to the massive influx of people who took refuge in cities after the forced evacuation of villages, and which have struggled against unemployment and infrastructural problems ever since. Despite the rhetoric of “economic development,” which all governments in the region are committed to, it has not yet been concretely realized in the region. After the local elections in 1999, we witnessed a political gap created by the local victories of HADEP (a Kurdish political party at the time) in 38 municipalities, and how such local administrative organs fill this gap. To be sure, the political organization of Kurdish movement is complex, but the municipalities, first considered only as a legal part of this overall movement, unexpectedly provided the political means to “decrease the state.” With the help of these municipalities, cities were gradually transformed (within the bounds of possibility); they were culturally animated and became relatively livable. Importantly, the municipalities provided a legal and politically legitimate counter-balance to the centralized institutions of the state. The relationship between the centralized state and municipal power operates in line with the theory of combined vessels: the power one seizes is transferred from the other. Therefore, if you institutionalize and reinforce the power of local communities, you permanently diminish the powers of the centralized state.

The political suggestions that have been advanced as “democratic autonomy” and “democratic federalism” might stem from different theoretical backgrounds, but they were practically ignited by the discovery of the authentic character of local governments. Thus, Pandora’s Box has been opened. Even in disastrous 2011 Van earthquake—an emergency issue which is supposed to be outside the domain of politics as it mostly refers to human emotions—we saw how serious conflicts between the state and the municipality was crystallized, in terms of who should eventually be responsible for the distribution of aid. Such conflicts about who shall hold the ultimate political power may not be nice, but it is certainly not groundless.

To put it briefly: First, guerilla movement opened, by force, a space necessary for the establishment of the Kurdish political movement, but later, it was the discovery of local government which opened the political grounds on which direct democracy can be constituted. Here, I would like to emphasize the fact that municipalities—with their current restrictions (in fact, municipalities are only a part of a highly complex Kurdish political network and there is a “low-intensity” war situation throughout the Kurdish region)—do not bring forth the solution of cultural and economic problems by themselves, but they provide the grounds on which such solutions can be constituted.

This evolution from a line pursuing national liberation to a communalist line is indeed striking and surprising. If we take into account the fact that this political proposals developed in the geography of the Middle East, where the democratic tradition is not that strong, and in a country with a political culture so rigidly orthodox that the leftist tradition hardly took a step beyond a dogmatic and even Stalinist Marxism, these striking and surprising developments possesses an almost surreal character. Therefore, this great opportunity for expanding libertarian politics must be seriously evaluated by each and everyone who calls themselves progressive, radical, and revolutionary. This is an incredible opportunity—we simply cannot afford to waste it.

From this day on, each and every one of us need to assume their responsibility. As an old saying puts it: “A good proposal slips down from the hands of its owner and becomes common property.” This proposal is now put forward. Even in these trying times, of reciprocal violence and all kinds of comprehensive repression, we need to ponder this proposal seriously—and see if we can affirm it, develop it, and even help actualize it.

Once this political transformation was realized, the Kurdish movement started to use a similar language to that of EZLN, MST and Via Campesina, which abstain from a classical Marxist-Leninist discourse, which severely criticize private property and capitalist production relations and which are not aiming at establishing an independent nation-state. The Kurdish political movement was inspired by those other movements, although there is not a direct encounter between the two. The reason for this lack of direct encounter is to a large extent precisely the communal focus the Kurdish political movement acquired after its self-transformation, the parallel experiences and similarities with other social movements and even its institutionalized potential of going beyond them are either not known at all, or very little known outside our geographical region. This can be contrasted with the Zapatista movement, where the communal character of EZLN is well known and widely supported—it is inspired by, and inspires, other movements all around the world. The Kurdish political movement, however, is highly introspective, and its agenda is essentially structured around its conflict with the state, and understandably so. But in that sense, we need to say that the Kurdish movement is not sufficiently politically globalized.

I cannot say that I have much knowledge about the relationship between the communalist ideals of self-management prevailing in the Kurdish political movement and modern political theories apart from Bookchin. Indeed, many modern theorists have challenged the dilemmas of state and party-based radical politics. Often they have made poignant and extremely meticulous sociological observations. Nevertheless, I think the main issue is how these communalist-oriented movements may become permanent and create new libertarian institutions to counter the institutions of the centralized state. In other words: in a time of capitalist globalization, what can become our contemporary organizational counterparts to the old factory committees, the workers and soldier councils, the libertarian associations and trade unions, and other institutions for self-management? As far as I know, apart from Murray Bookchin and his communalism, there is no other modern theory capable of answering these questions in a way that provide us with a concrete political praxis.

— The geographical area largely inhabited by Kurds has a mixed historical heritage. One the one hand its history is based on the existence of autonomous regions governed by tribal confederations, far removed from the central governments. In these villages—which have always retained their organic bonds with nature—a culture of solidarity is common, as is a strong culture of resistance. On the other hand, it is an area where the longing for a state still prevails in popular consciousness, where political actors generally make top-down decisions, where there are strong leadership cults, and where property relations solidify deep class inequalities. What would you consider to be the advantages and the disadvantages of this heritage?

— A characteristic feature of empires is that the center does not demand from the regions anything other than soldiers and taxes. Except from in extraordinary conditions, the imperial Ottoman administration left its peripheral regions to their own fate. This attitude was continued in the Republican era except from when exceptional conditions occurred—such as Kurdish rebellions. The Kurdish areas maintained their village and tribe-based political structures since its mountainous territory was located outside the regions that benefited from the governmental efforts to stimulate industrial development after 1950s. Despite all the forced migration to cities in recent decades, this rural political structure is still partly the case: the mountainous character of the region has been decisive in fostering the prevailing culture of resistance.

It is also obvious that the organic structure of this village and tribe-based society, its face-to-face relations and the general culture of solidarity prevailing in Anatolia, shielded the region from the alienating effects of our modern society. Such a supportive social structure makes it easier for you to be an active political subject interested in what goes on around you. The tribal confederations you mention used to debate and make decisions about significant issues in assemblies consisting of representatives from each family and village (in a confederation), and then the tribal leader enforced the decisions taken in these assemblies. Participation in this “confederative system,” however, was based on unanimity, and in practical matters it was very restricted. This helps explain why it was not able not sustain an egalitarian political tradition. The tribes as such also constitute feudal structures by its blood ties and different forms of hierarchies between the young and the old, between women and men, and between landlords and peasants. We know that in villages where these hierarchies were relatively weak, general assemblies functioned as the basic decision-making mechanism.

We must put forward proposals to further the positive aspects of this heritage by advancing a libertarian politics and abandon the negative features of the same heritage. The Kurdish political movement today is partly doing this, for instance, in attempts at revitalizing their popular assemblies to embody direct democracy, and through providing crucial support for the growing presence of women in their political structures. On the other hand, the hierarchical structure of the guerilla movement and the culture of political violence still cloud such efforts and limit their further development.

— Finally, what is the potential impact of “democratic autonomy” project on the leftist imagination in Turkey, as you see it? And what is the inspiration we can gain from it?

— This project has shown the Leftists in Turkey (the majority of which continue to adopt the centralist, worker-oriented, and statist organizational ideology of the traditional Left, despite all their rhetorical adjustments) how a radical and revolutionary organization can change itself with the changing conditions. This does not necessarily have to be full break: The important thing is that new steps must be taken, and we need the courage to take these steps. If the Left we are talking about manages to leave its centralist and statist ideological blindness behind—as the rejuvenated Kurdish political movement increasingly influences them—they will discover that a new door is opened. They too can move ahead, to go beyond mere solidarity work and ultimately become a true political support for the Kurdish movement. The Left finds itself in a cul-de-sac, and this door is our exit.

What is equally important as this potential reorientation is the actual emergence of new libertarian movements, outside of the traditional Left, that appears in Turkey today—which are engaged in the struggle against ecologically destructive power plant projects and other environmental disasters, to broaden gender politics, and fight against neo-liberalism, and are involved on a whole range of other political issues. It is crucial that these new popular movements that participates in this social transformation today, become aware of their potential strength.

I would like to finish by saying that the most important factor to emancipate and democratize the social and political structures of Turkey runs directly through the solution of Kurdish problem. I insist that we cannot afford to miss this historical opportunity.

Editorial Comment

This interview was originally published in Qijika Reş, and was translated to English by Öznur Karaka. The article has been edited for publication on the New Compass website.

Qijika Reş is a Kurdish anarchist periodical (published in Kurdish and Turkish), which has presented articles by Murray Bookchin on libertarian municipalism and left-libertarian politics.

New Compass

Qijika Reş Dergisi‘nin 5. Sayısı Çıktı..


Felaket Zamanlarının Ardından…

“Hava su ve toprak kirlendi artık
Tuz ve ekmeğe karışıyor yüksek gerilim
Yeryüzünün bütün koordinatları
Barınacak bir yer arıyor
Haritadan silindi yüreğimin meskûn yerleri” [Hicri İzgören]

Doğanın ve devletin kesintisiz afetleriyle kesintiye uğrayan Qijika Reş Dergisi’nin yayın serüveni 5. Sayıyla birlikte kaldığı yerden devam ediyor. Qijika Reş Kolektifinin Van’da yaşayan kimi bireylerinin başka kentlere savrulduğu, kimi bireylerin evlerinden olduğu, her türlü yerleşik düzeninin sarsıldığı, yaşam akışlarının başka kanallara yöneldiği bir dönemde dergiyi çıkarma imkânlarımız ortadan kalktığı gibi, dergiyi çıkarmak istencimiz de haliyle eridi. 23.10.2011 tarihinde saat 13.41’de meydana gelen ve “Van Depremi” olarak kayda geçen yer sarsıntısı, hayatımızın da tam ortasından geçen derin ve kapanmaz bir yarık oluşturdu. İşini, eşini, düşünü, dostlarını, içinde nefes aldığı yaşam kozasını bir anda yitiren bir konuma düşmek, tesbih taneleri misali dağılmak hayatın zorunlu sınır deneyimlerine açılmak demekti. Milyonlarca insanın çürük ve yüksek beton yığınları içine sıkıştırıldığı, doğadan ve dayanışmadan yoksun sefil kent hayatının doğa karşısında ne kadar kırılgan ve korunaksız bir hayat olduğunu yüzümüze inen ölümcül şamarla bir kez daha öğrenmiş olduk. Bu yönüyle “felaket”e dönüşen deprem, modern yerleşim kurgusunun yarattığı bir sonuçtur diyebiliriz. Bu felaketin Van kentindeki yansımaları hem aşina olduğumuz insan manzaralarıyla hem de ateşin düştüğü yeri yaktığı tekil acılarla yüklüydü. Van depremiyle birlikte daha da görünür hale gelen sefalet fayı, hiyerarşik tüm yapıların çökerek bir yardım ağını bile organize etmekte ne kadar aciz kaldığını, devletin insan yaşamındaki en büyük külfet olduğunu, varlığı kendinden menkul siyasi temsilcilerin gemiyi ilk terk eden insanlar olduğunu, insanlarla vakti zamanında yüz yüze ilişkiler kuran politik oluşumların ve derneklerin ayakta kaldığı bu acı deneyimi, bu şok dalgasını sanırım hiç kimse uzun süre unutamayacaktır. Van Kadın Derneği, İHD, TİHV ve KESK gibi dernek, sendika ve vakıfların gönüllü insanlara dayanarak yürüttüğü yardım dağıtım çalışmaları her şeye rağmen takdire şayandı. Bu zor zamanlarda, insanlık sınavını yüzünün akıyla geçen bu insanların karnesine düşecek en değerli notların “bu günler” olacağından kuşkumuz yoktur. Özellikle Zozan Özgökçe’nin İstanbul, Ankara ve daha bir çok kent ve ülkeden dâhil olan feminist kadınlarla birlikte VAKAD üzerinden mobilize ettiği kadın dayanışmasının ve Sami Görendağ’ın İHD aracılığıyla dâhil olduğu dağıtımların, kentin en ücra köşelerine ve sahipsiz köylere kadar uzanan bir dayanışma ağına dönüşmesi, özgürlükçü bir politikanın nelere kadir olduğunu, alternatif bir ilişki ve dayanışma modelinin nasıl olması gerektiğini bize somut olarak gösteren, hayata her yönüyle değen çok etkili bir deneyim oldu.
Felaket zamanları, aynı zamanda normların, ayrıcalıkların, husumetlerin ve yasakların askıya alındığı, insanlar arasında hesapsız yakın ilişkilerin kurulduğu, herkesin herkese yüreğini açtığı zaman dilimleridir. Van’ın kalın enseli, mülk sahibi insanlarının bir soğuk çadırı en “dipteki” insanlarla birlikte paylaşmak zorunda kalması, normal zamanlarda yüzüne bile bakmayacakları insanlarla aynı yemek kuyruğuna girmeleri, devrimi yarım kalmış yoksul bir halkın doğanın eşitleyen adaletine şükranlarını sunduğu özel kesitlerdi. Van’daki orta sınıfın iflas bayrağı olan deprem, kimi yoksuların durumunu daha da kötüleştirirken, kimi yoksulların da belli yardımların kendilerine ulaşma umudunu yitirdikleri anda talana yöneldiği bir yaşama savaşının kaynağı oldu. Devlet erkânının, her türlü yardım ve dayanışma çabasını özel olarak engellediği, belli yardımları belli kesimlere ulufe olarak dağıttığı, milliyetçilik virüsünün insan olmayı unutturduğu güruhların bu afeti ilahi bir adalet olarak kutladığı bu zor zamanlarda her şeye rağmen “kardeşlik” ülküsünün daha ölmediğini hatırlatan yardımlar ve paylaşımlarda hiç eksik olmadı. Halklar arasındaki insani köprülerin devlet’e ve “insansız medya aracı”na rağmen yıkılmadığını görmek umudun belki de en büyük ve en anlamlı zaferiydi.

“Bilmezlikten değil,
Pasaporta ısınmamış içimiz
Budur katlimize sebep suçumuz,
Gayrı eşkiyaya çıkar adımız
Hayına”… [Ahmet Arif – 33 Kurşun]

Bu zaman zarfında bir taraftan doğanın gazabıyla cebelleşen Kürt halkı diğer taraftan devlet denilen felaketin soluk aldırmayan cinayetlerine, katliamlarına ve bir cadı avına dönüştürülen toplu tutuklama operasyonlarına maruz kalmakla boğuştu. İcraatlarıyla hiçbir hukuku tanımadığını ayan beyan bir şekilde ortaya koyan muhafazakâr iktidar, Çukurca yakınlarındaki Kazan Vadisi‘nde kimyasal silah kullanarak otuz yedi gerillayı katlettiği gibi, 2011′in bitmesine günler kala Şırnak‘ın Uludere ilçesinde sınırda kaçakçılık yapan 19′u çocuk 35 insanı bombalayarak katletmekten de geri durmadı. Bu katliam aynı zamanda yıl boyunca savaş politikası yürütmekte sınır tanımayan AKP iktidarının son kirli operasyonuydu. Kürdistan’da sivil insanları topluca katletme ve faili meçhul cinayetler! sabıkası fazlasıyla kabarık olan bu pişkin devletin, bu katliamı da güvenlik politikasının bir münferit kazası olarak görmesi, “33 Kurşun”lara imza atmaya bundan sonrada devam edeceğinin kararlı bir fotoğrafıydı. “Kaza sonucu ölümü ortadan kaldırıp yerine sistematik ve örgütlenmiş ölümü koyan devletin” (Baudrillard) varlığı devam ettiği sürece bu katliamların ve cinayetlerin devam edeceğini söylemek sinik bir politikanın tuzaklarına teslim olmak anlamına gelmemektedir. Devletin şiddetle varolan varlığını teşhir etmek, devletin ve şiddetin yüklem olmaktan çıkarıldığı bir politikanın aciliyetini ve önemini ortaya koyan kurucu bir siyasetin zorunluluğunu paralel düşünmektir. Tutuklu sayısının dört bin kişiyi bulduğu söylenen KCK operasyonları, iktidarın hiçbir ideolojik hegemonyaya tahammülünün olmadığının ilanı, çıplak bir faşizm, bir temsili diktatörlük anlamına gelmektedir. İstisnanın kural haline geldiği bir savaş politikasının kurumsallaşmasıdır. Bu operasyonlar kapsamında binlerce insanı deli saçması iddialarla kapatan bu polis devletinin mağdurlarından biride Qijika Reş Dergisi’nin Kolektifinde yer alan ve aynı zamanda ANF muhabiri olan Rawin Sterk (İsmail Yıldız) yoldaşımız oldu. İstanbul’daki elimiz, kulağımız gözümüz ve yüreğimiz olan İsmail’in tutuklanması, dergimizin bundan böyle aksayacak çoğu yönünün de sebebini oluşturacaktır. Yaşadığı her ortamı bir dostluk divanına, bir yoldaşlık platformuna ve bir öğrenme okuluna dönüştüren İsmail’in bu kuşatılmış yaşamdan da güçlenerek ve özgürlük tutkusu daha da çoğalmış bir şekilde çıkacağından eminiz. Buradan Qijika Reş Dergisi Kolektifi olarak her zaman yanında ve safında olduğumuzu, davasının takipçisi olacağımızı, en içten sevgi ve selamlarımızla birlikte iletiyoruz. Sen yoksan biz gerçekten de eksik ve yalnızız İsmail Yoldaş. Senin şiirlerine, tiyatro oyunlarına, yazılarına, kızına ve aşkına bir an önce kavuşacağın ve bizlerin de sana kavuşacağı günlerin çok yakın olması dileğiyle. Kargalar tüm felaketlere rağmen en uzun ve kendilerinin belirlediği bir yaşamı yaşamaktan hiçbir zaman vazgeçmezler..


005 | Felaket Zamanlarının Ardından…

007 | Anti-Sömürgeci Bir Metin Denemesi – Heyder Bazîd Encü

009 | Nameyek ji bo nîvçezarekî ku wê bê – Rawîn Stêrk

011 | Ortadoğu’da Bir Karşı-Şiddet Pratiği: PKK – Ramazan Kaya

017 | Dıjı serguhartına bajêrên re bajêrên labırentîyê serbıxwe
Kentsel Dönüşümlere Karşı Direnen Labirent-Kentler – Qîra Qijikê

022 | Kayıp Bir Anarşist Kitap Gibi: Komutan Nasır (Faruk Bozkurt) – Samî Görendağ

028 | Mirî çi dibêjin – Guy de Maupassant

031 | Botan Savaşları: Bir Kuşatılmışlığın Anatomisi
Hazırlayan: Rawîn Stêrk Aktaran: Mahir Botan

039 | Kelimelerin Baskısı – Leyla Saral

041 | Özne ve İktidar: İktidarın Halkaları – Xezal N. Karaağar

050 | Dipnotlar, Şerhler: Politikayı Yeniden Tanımlarken (2) – Işık Ergüden

052 | Dar Gelirlinin Travması Olmaz – Turan Keskin

054 | Bir Sonraki Deprem Van’ı Sevip de Kavuşamayanlara Gelsin ya da
Orta Sınıf Bir Van Sakininin Deprem Güncesi – Bilgesu Sümer

065 | Geleceğin Solu – Murray Bookchin

091 | Özgürlükçü Belediyeciliğe Genel Bir Bakış – Murray Bookchin

098 | Ahmet Sezer’le Demokratik Özerklik ve Toplumsal Ekoloji Üzerine Söyleşi

103 | Kapitalist Modernitenin Son’ul Uygarlık Krizi ve Büyük Uygarlık Devrimi – Yasin Bedir

110 | Şiddet Tekeli Karşısında Ahlak ve Vicdan – Ahmet Arslaner

115 | Nev-i Şahsına Münhasır Bir Hristiyan Anarşist: Tolstoy – Alexandre Christiyannopoulos

119 | Hüseyin Kaytan’la Röportaj – Samî Görendağ

126 | Rastiya bazarê, xewna azadiyê – Hüseyin Kaytan / Jiyan Sarya

139 | Brecht’in Boncuğu, Gerçek, Yabancılaşma, Vesaire – Hüseyin Kaytan

144 | Sae’nın Defterinden – Hüseyin Kaytan

148 | Ji rastperestiyê ta helbestê – Bîra Çîya

150 | Mi bilure viraşte eve morê miyanê xo ra – Vladimir Mayakovsky

154 | Anarşizanlaşan Kürtler: Mağdurun Postkolonyal Şiddeti ve Parçalanmış Özne – Engin Sustam

167 | İktidar Tuzağı Olarak Siyasi Şiddet! – Ömer Faruk

176 | Postmodern Zamanda İmaj ve Görsellik – Ednan Şur

183 | Sürgünde Bir Kadın: Rewşen Bedirxan – Berjin Haki

185 | Aydınlanma, Etik ve Sivil İtaatsizlik – Tarık Aygün

200 | Toplu(m) Mezar – Sami Görendağ

205 | Varlık, Politika ve Gölgeler – Mehmet Oruç

211 | Gösterinin Dayanılmaz Çekiciliği – Deniz İlgin

214 | Şahmaran Amedekar – Ömer Dewran

233 | Varoluşun Trajedisi – Asım Ararat

239 | Sevgili Hayattır! – Ömer Faruk

246 | Zozan Özgökçe’nin Vicdani Ret Açıklaması

Qijika Reş

Qijika Reş Dergisinin 4.Sayısı Çıktı



• Şark, Ya Da Doğu ‘Ora’ Kadınlarının Evi – Evrim Alataş
• Savunma Uzmanlarının Rasyonel Dünyasında Cinsiyet ve Ölüm – Carol Cohn
• Doğu-Batı İkileminde Cinsiyete Dayalı Kimlik Politikaları – Lêlav Zorîp
• Nedir Gerçekten Anarkafeminizm?
• Önderliğin Feminizmle İmtihanı – Zozan Özgökçe
• 8 Mart Üzerine Düşünceler – Emine Özkaya
• Kesintili Degil Sürekli Praksis – Serpil Odabaşı
• İki Yüzlülük Karnemizde Orospu / Û – Rû-Spî – Leyla Saral
• Herstory! – Reni Perker
• Kewgirî û dengbêj Emê Gozê – Nali Piroz
• Dişi Kaplumbağa Kuşun İlk Uçuş Denemesi – Zelal Özgökçe
• Bu Sayı Bir Lütuf Mu – R&Z
• Kutsal Melek Anne ve Hain Şeytan Orospu Arasında Bıkkın Salınım – Gülkan Ahıska
• Cinsiyetçiliğe Kardeş Geldi Ahlakçılık – Aylin Çelik
• Godot Gelmişti Şimdi Sıra Barbarlarda – Xezal N. Karaağar
• Düşünüyorum – Ulviye Mevlan
• Tarihten Bugüne Kürt Giysileri – Nevin Güngör Reşan
• Orada Bir Yerden Bahset Bana – Deniz İlgin
• Nehirdaşlar – Girê Bêmırazan
• Bu Adalet Kimin? – Lale Çuyrak
• Eril İktidarın Çatlaklarından Sızan Özgürlük – Ramazan Kaya
• Devlet Baba ve Arketip Baba – Hemail Miran
• Alçaklığın Modern Tarihi – Tarık Aygün
• Leyla Qasim – Hüseyin Kaytan
• Anarşist Öznellikler ve Modern Öznellik – Daniel Colson
• Doğal Yaşam, Başkaldırı ve Anarşi – Ednan Şur
• Arap Dev-R-eformlarının Paradoksları – Asef Bayat
• Beden, Direniş ve Sanat – Mehmet Oruç
• Yürek Lal – Burcu Ezgi Açıkgöz
• Nêrgizname – Dilek Akkuş
• Holywood’dan Paradigmanın İflasına Bir Ayna: Kimliksiz – Rawin Sterk
• Press Filmi Üzerine – Adnan Çelik
• Feminist Kitaplık


Qijika Reş Dergisinin 3.Sayısı Çıktı



Komünalist Proje – Murray Bookchin
Kürdistan’da Radikal Bir Politikanın İmkânları Üzerine – Ramazan Kaya
Devrim – Felix Guattari
‘Öcalan Anarşizmi’ne Anarşik Bir İtiraz– Sami Görendağ
Demokratik Özerklik ya da Bardağın Dolu Tarafı – Gazi Bertal
Gustav Landuer’in Komüniter Anarşizmi – Larry Gambone
Politikayı Yeniden Tanımlarken – Işık Ergüden
Anarşizm ve Kimlik Politikaları – Alişan Şahin
Wêjeya Honaka Zanistî û Ûtopyaya Kurdî – Mîran Janbar
Tohum ve Mermi – Atalay Göçer
Sessizleştirilmiş “İsyan-ı Nisvan” – Zozan Özgökçe
Dilin Siyaseti – Cengiz Apaydın
Dil, Sözcük ve Eylemler – Batur Özdinç
Düşünülmeyeni Düşünmek Üzerine Düşünmek – Eren Barış
Bir Devletsizlik Örneği: Alevilik ve Dersim38 – Ferhat Berkpınar
Özgürlüğün Pedagojisini Yaratmak – Zînê Damasco
Çıplak Hayatın Sınır İhlali: Bedenin Tarihi – Sami Görendağ & Hüseyin Kaytan
Her Amerikan Filminde Bulunan Metal Okul Dolapları – Leyla Saral & Kawa Nemir
Gönüllü Kulluk ve “Belki”ler – Ufuk Ahıska
Bir Vicdani Red Örneği: Molokanlar – Sidar Yumlu
Li Ser Berzika Destavêjekî! – İsmail Yıldız
Bir Stran Bir Ömür – F. Tekin Düz
Requiemek Ji Bo Azad Ronakbar – Kawa Nemir
Kahramanın Karşı Konulmaz Çekiciliği ya da İnsansız Sinema – Mehmet Şarman
Ayrı Diller Ortak Acılar – K. Murat Güney
Çalışmamanın Erdemi Üzerine – Birahîmê Qijik
Güçsüz Devlet Adamları, Daha Güçsüz İnsanlar! – Gustav Landauer
Ji Dengbêjiyê Heta Nivîskerriyê – Birahîmê Qijik
Devrimci Paradigmada Geçiş Dönemi: Özgürleşme Olarak Siyaset – Kürşad Kızıltuğ
Bi Epîloga Hesenê Metê Re Dîyalogek – Ömer Faruk Baran
Pirtûkxane /Kütüphane – Qijika Reş

İsyan ve yaşam arzusuyla yüklü tüm topraklara ve tüm direniş öznelerine merhaba…

Dünyanın farklı topraklarında iktidara, kapitalizme, savaşa, ırkçılığa, cinsiyetçiliğe karşı süren direniş dalgalarının soğuk kış mevsimini ısıttığı, geleceğe yeni umut kapıları açtığı bir zamandan geçiyoruz. İngiltere’de öğrencilerin başlattığı isyan, Tunus’ta bir halk devriminin ayak seslerine dönüşen başkaldırı, Ankara Üniversitesi SBF’deki yumurtalı eylem, Kürt hareketinin ‘demokratik özerklik’ projesiyle Kürdistan’da otonomunu yaratma hamleleri, İmparatorluk’un pürüzsüz iktidarına, sürtünmesiz kapitalizme meydan okuyan hareketlerin gün geçtikçe artacağının coşkulu müjdesidir. Qijika Reş Dergisinin, ‘örgütlü kötülük dünyası’na karşı radikal bir isyan çağrısıyla başlattığı özgürlük yürüyüşü üçüncü yokuşu da geride bırakarak devam etmektedir. Qijika Reş Dergisinin ilk iki sayısıyla neleri politik ifade alanının kıyısına ittiğini, vaat ettiklerinin ne kadarını başarabildiğini kuşkusuz ilerleyen sayılarda daha iyi göreceğiz. Her politik söylemin kendi özerk taleplerini dayattığı bir çizgide olmak yerine, farklı radikal söylem alanları arasında bir tartışma platformu olma konumumuzu ısrarla sürdürmeye devam edeceğiz. Yani Qijika Reş Dergisi, kanatlarını önyargısız dünyalar üzerinde açmaya ve her isyan mekânına uğramaya devam edecektir. Soluğumuzu güçlendiren itki, Qijikin ehlileşmeye uygun olmayan doğasından gelmektedir. Derginin siyasal tezahürlerinin yarattığı beklentiler daha nitelikli, daha ufuk açıcı bir içerikte olmasını sağlama çabamızı da kuşkusuz yoğunlaştırmaktadır. Derginin mutfağında doğrudan yer almayan, uzak kentlerde yaşayan özel dostların görünmez emekleri, derginin varoluşunda, dağıtımında, derginin sesinin ses bulmasında belirleyici bir rol oynamaktadır. Bu özel yoldaşlara yoğun emeklerinden ötürü müteşekkiriz.

Qijika Reş Dergisinin bu kapsamlı sayısında, devrim denilen çağlayana farklı toprakları dolanarak dökülen karşı-söylemleri duyulur kılmaya ve anarşist-radikal bir politikanın bu topraklardaki potansiyeli, sınırları üzerinden sözü eğip bükmeden konuşmaya, tartışmaya çalıştık. Radikal bir özgürlük politikasının yaşadığımız topraklarda karşılık bulabilmesinin imkânlarını değerlendirdiğimiz bu sayıda özellikle güncel önemini koruyan özerklik konusunda eteklerimizdeki bütün taşları döktük diyebiliriz. Otonom siyasetin tarihsel deneyimleri ışığında otonomu mümkün kılan koşulların nasıl yaratılacağı ve Ulus temelli modern egemenlik projesinin araç ve yöntemleriyle, devletsiz bir otonom politika arasındaki kaçınılmaz çatışma ve çelişkilere heybemizdeki düşler, düş(ünüşler) doğrultusunda dikkat çekmeye çalıştık. Ayrıca Kürt siyasetinde son dönemde komünalist, anarşist düşünce okumalarının tekabül ettiği siyasal algının eleştirel bir analizini yaparak bu konuda olmasını umduğumuz verimli bir tartışmayı kışkırtmaya çalıştık. Cumhuriyetin inşa sürecinde milliyetçi rüzgârdan nasibini alan bazı Türk kadın figürlerinin yeniden ürettikleri resmi feminist politikanın, Türk ve Müslüman olmayan kadınların emek ve örgütlenmelerini nasılda görünmez kılmaya çalıştığını, ayrımcı siyasetin feminizme sirayet eden tarihsel pratiklerin ve söylemlerin soykütüğünü çıkarmaya uğraştık. Kürt Vicdani Red hareketiyle başlayan vicdani red ve anti-militarizm bağlamında farklı bir pencereden bakarak, etkisiz klişelere dönüşen söz ekonomisinden tasarruf ettik. Yine dil ve kimlik hakları için yürütülen politikaların iktidarla olan pazarlık açmazlarına ve bu konuda alternatif yol ve yordamın ne olduğu konusundaki tartışmalara, muhalif söylemlere bu sayıda da sayfalarımızı açmaya devam ettik. Gelecek Mart sayısını feminist bir dosya olarak sadece kadın yoldaşların hazırlayacağını ve bu sayıda sözüne ve kalemine güvenen her kadının katkılarını ve bizimle dayanışmasını beklediğimizi belirtmek isteriz.

“Kürdistan’da Anarşist bir devrime olan inancımız ve özgürlük rüyamız bu topraklardaki bütün toplumsal mücadelelerin nihai yenilgisinde bile son bulmayacaktır. Herkesin eşit ve özgür olduğu bir geleceğe yönelik arzumuza, dünyanın sonundan başka hiçbir şey son veremez. Devrimin ‘gelecekteki şimdi’sini kurma mücadelemiz, iktidara talip tüm siyasi hareketlerden ve öznelerden bağımsız olarak devam edecektir. Ya özgürlüğü birlikte yaratacağız ya da toplumsal bedenden kopmuş ayrı politik organlar olarak kendi otonomumuzu inşa etme yolculuğumuzu birkaç düşperestin yalnız serüveni şeklinde de olsa sürdüreceğiz. Devrim, tarihin aşkın öznelerini beklemeden, Derrida’nın tanımıyla “tarihin olağan akışında, olanaksızı gerçekleştirme, mevcut düzeni programlanamaz olaylar temelinde sekteye uğratma amaçlı bir kesinti, radikal bir durak”tır. Belki de kaybettiğimizi sandığımız şey, hiç sahip olamadığımızı keşfettiğimiz anda saklıdır”.

Qijika Reş

Şeva Piştgiriye Ya Bi Kovara Qijika Reş Re



Bernameya ji bo piştgiriya Qijika Reş li Şermola Performansê ye. Bernameya ku dê bi beşdariya Mehmet Atli, Zuleyha û Yusuf Roman bê amadekirin, 5′ê sibat a 2011, di seat: 19:00′nde..

Biletler: Amargi, Kafe26A, Rodin Cafe Şermola Performans (girişte de temin edilebilir)


Adres: İstiklal Cad. İmam Adnan- Nane Sok. Kat:2 No:5 Beyoğlu/İSTANBUL


İstanbul – Qijika Reş Dayanışma Gecesi

Kürdistanlı anarşistlerin çıkardığı Qijika Reş (Kara Karga) dergisi 3. sayısına ulaştı. dergi için İstanbul‘da Mehmet Atlı, Züleyha ve Yusuf roman’ın katılımıyla dayanışma gecesi düzenleniyor….

QİJİKA REŞ İSTANBUL SEMALARINDA! Qijika Reş Dergisiyle dayanışma gecesi Şermola Performans‘ta… Mehmet Atlı, Yusuf Ro…man ve Züleyha‘nın katılacağı etkinlik 5 şubat 2011 tarihinde saat 19..00′da

Biletler: Amargi, Kafe26A, Rodin Cafe Şermola Performans (girişte de temin edilebilir)


Adres: İstiklal Cad. İmam Adnan- Nane Sok. Kat:2 No:5 Beyoğlu/İSTANBUL


kostenloser Counter
Poker Blog